صفحه اصلي > فعالیتهای اکتشافی در دریای خزر > حفاری 
حفاری

تكنولوژی حفر چاههای نفت و گاز در آبهاي عمیق دریای خزر متفاوت از حفر چاه های نفتی در خشکی و آبهاي كم عمق می باشد . ورود صنعت نفت جمهوری اسلامی ایران به این عرصه ، موفقیتی بزرگ محسوب میشود اگرچه ماهیت حفاری در آبهای عمیق، فلات قاره و خشکی یکی است ولی شرایط خاص دكل حفاري نصب شده بر روي سکوی نیمه شناور همرا با نصب تمامی تجهیزات سرچاهی در بستر دریا با وجود شرایط اقلیمی خاص حاکم بر دریای خزر ، حفاری در آبهای عمیق را به مراتب پیچیده تر از حفاري در آبهاي كم عمق نموده است كه این مساله نیازمند به کارگیری فناوری های پیشرفته تري است.

استفاده از ربات زیردریایی پيشرفته (ROV) كه علاوه بر پايش عمليات قادر به انجام برخي عمليات خاص در بستر دریا مي باشد یکی از وجوه تمایز حفاری در آبهای عمیق با آبهاي كم عمق است . این دستگاه به عنوان چشم گروه حفاری در زير دريا محسوب مي گردد ، بنابراین یکی از شاخص هایی که ما را در حفاری آبهای عمیق دریا متمایز میکند وجود همین رباتها است. از دیگر وجوه تمایز ، شیرهای فوران گیر BOP ) (نصب شده در بستر دريا و نيز رشته رایزرهایی است كه سيال حفاري از درون چاه از طريق آنها به روي سكو منتقل مي شود .

حفاري چاهها در ناحيه خليج فارس عموما در عمق هاي آب بين 40 تا 60 متر انجام مي پذيرد كه در آنها لوله راهنما از کف دریا تا روی سکو حفاری بالا آمده و شیرهای فوران گیر و تجهيزات تاج چاه روی این لوله راهنما و بر روي سكو قرار می گیرد.

در خشکی با قرارگيري دستگاه حفاري بر روي زمين و در آبهای کم عمق حفاري به كمك دستگاه با پايه هاي متحرك كه در كف دريا ثابت مي گردد انجام مي پذيرد. اما براي حفاري در بخش هاي عميق دریای خزرسكوي مورد استفاده از نوع نیمه شناور است كه براي پايدار آن از  هشت لنگر كه با زنجیر به سكو متصل است استفاده مي شود. وجود موج هاي بلند ممكن است پايداري سكو را با مشكل مواجه نموده و در مواردي موقتا منجر به توقف عمليات حفاري گردد.  وجود جریان هاي آب در زير بستر دريا، بسته هاي گازي نزديك به سطح و هیدراتهای گازی مي تواند موجب اختلال در عمليات حفاري گردد و نيز در مواردي خطر آفرين باشد. بطور مثال هنگامي كه هيدرات هاي گازي منجمد وارد آب میشوند پس از تبخیر و در نتيجه اختلاف وزن مخصوص ايجاد شده میتوانند با اختلال در تعادل سکو گاها باعث غرق شدن سکو شوند.

حفاري حفره راهنما پيش از حفر حفره اصلي یکی از ملزومات حفاری در آب های عمیق است. در این حالت ابتدا باحفره اي با سایز8.5 اینچ حفر و پس از کسب اطلاعات از شرايط زير بستر دريا تا عمق مشخص و نيز حفره اصلی حفاری میشود .

 

چالش های حفاري در آب هاي عميق دریای خزر :

  • شرايط جوي و اقليمي متغير دريا و حركات سكو و مشكلات مربوط به حمل تجهيزات سنگين
  • عمق زياد آب (700-1100 متر)
  • شرايط غبارآلود ، ديد نسبتا كم و سست بودن بستر دریا
  • پشتيباني بسيار سخت و پيچيده ناشي از فاصله زياد از ساحل (250 كيلومتر)
  • شرايط ويژه زمين شناسي و شكل گیري و رشد گل فشان هاي متعدد و جريان هاي آبي پر فشار همراه با دانه هاي ماسه در نواحي كم عمق